به گزارش مرکز ارتباطات و اطلاع‌رسانی معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری، توان‌بخشی به‌عنوان یکی از شاخه‌های حیاتی پزشکی، نقش مهمی در بازگرداندن توان حرکتی و کیفیت زندگی بیماران پس از آسیب‌ها، سکته‌ها و اختلالات عصبی دارد. با رشد جمعیت سالمند و افزایش نیاز به این خدمات در سطح جهانی، بازار تجهیزات پیشرفته توان‌بخشی به سرعت در حال توسعه است و کشورهای پیشرفته سرمایه‌گذاری‌های گسترده‌ای در این حوزه انجام می‌دهند.

در ایران نیز، کمبود تجهیزات بومی و هزینه بالای نمونه‌های وارداتی، نیاز مبرم به تولید ربات‌های توان‌بخشی کارآمد و مقرون‌به‌صرفه را ایجاد کرده است. طراحی و تولید این دستگاه‌ها نه تنها امکان دسترسی گسترده‌تر به خدمات توان‌بخشی را فراهم می‌کند، بلکه توانمندی‌های داخلی در حوزه فناوری‌های پزشکی را نیز تقویت می‌کند.

 شرکت دانش‌بنیان «فیدار توان‌بخش صبا»، موفق به طراحی، ساخت و تدوین دانش فنی ربات توان‎بخشی اندام فوقانی، اندام تحتانی و همچنین صادرات دو ربات توانبخشی اندام تحتانی شد. این اقدام در راستای ارتقای کیفیت خدمات توان‌بخشی و کاهش هزینه‌های درمان برای بیماران صورت گرفته است.

علی‌اکبر میرزایی صبا، مدیرعامل شرکت فیدار توان‌بخش صبا، با اشاره به اهمیت توان‌بخشی در بهبود کیفیت زندگی بیماران گفت: ما در راستای تجربیات بین‌المللی و روندهای جهانی توان‌بخشی، بررسی‌های گسترده‌ای انجام دادیم و وضعیت روش‌های موجود در ایران را با استانداردهای جهانی مقایسه کردیم. این بررسی‌ها و مشورت با اساتید برجسته دانشگاهی نشان داد که جای خالی محصولی با ویژگی‌های مورد نیاز کاملاً محسوس است.

وی افزود: نمونه خارجی این دستگاه‌ها، با قیمتی حدود ۴ برابر وارد کشور می‌شود، در حالی که ربات توانبخشی تولید شده توسط ما با تمام امکانات و تعهدات، با قیمت نازلتری عرضه می شود. این کاهش هزینه قابل توجه، دسترسی به فناوری توان‌بخشی پیشرفته را برای مراکز درمانی و خیریه‌ها ممکن کرده است.

میرزایی صبا، درباره مشتریان اولیه این دستگاه توضیح داد: نمونه اول دستگاه در مرکز خیریه زنجیره امید در تهران نصب و استفاده شده است. نمونه‌های بعدی نیز در حال مذاکره با بیمارستان شهدای تجریش، دانشکده پزشکی ایران و بیمارستان رفیده هستند و پتانسیل بالایی برای عرضه به مراکز معتبر توان‌بخشی دارند.

این فعال حوزه فناوری‌های سلامت، درباره سازوکار عملکرد ربات توان‌بخشی توضیح داد: دستگاه ما برخلاف برخی تجهیزات موجود که غیرفعال هستند، فعال بوده و با مکانیزم رباتیک هوشمند و سنسورهای پیشرفته، حرکت بیمار را تشخیص می‌دهد و با بازخورد صوتی و تصویری او را ترغیب به انجام حرکت می‌کند. علاوه بر این، امکان ثبت و گزارش‌گیری جلسه به جلسه فعالیت بیمار فراهم شده است که قابلیت مقایسه نموداری پیشرفت درمان را نیز دارد.

میرزایی صبا، درباره چالش‌های تولید داخلی گفت: ما ترجیح دادیم از قطعات داخلی استفاده کنیم تا وابستگی به واردات و مشکلات ناشی از تحریم‌ها کاهش یابد. با بهینه‌سازی‌های انجام شده، عملکرد مشابه موتورهای وارداتی را به دست آوردیم و توانستیم بدون مشکل تولید ادامه دهیم.