چهارمین جلسه کمیته تخصصی ستاد توسعه فناوری و کاربرد هوش مصنوعی امروز ۱۵ دی‌ماه ۱۴۰۴ با حضور حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور، عبدالحسن بهرامی، رئیس مرکز راهبری ستادهای توسعه اقتصاد دانش‌بنیان، عمادالدین فاطمی‌زاده، رییس دبیرخانه ستاد هوش مصنوعی و نمایندگان دستگاه‌های اجرایی مختلف در محل معاونت علمی برگزار شد.

در این نشست، عملکرد دستگاه‌های اجرایی در راستای ارائه برنامه عملیاتی و نقشه راه مبتنی بر «برنامه ملی تقسیم کار هوش مصنوعی» مورد بررسی قرار گرفت و نمایندگان دستگاه‌ها گزارشی از وضعیت اقدامات انجام‌شده و برنامه‌های پیش‌رو در مجموعه متبوع خود ارائه کردند.

افشین در این جلسه با تأکید بر ضرورت رسیدن به ادبیات مشترک میان دستگاه‌ها، گفت: پس از جلسات برگزارشده در ستاد و با توجه به عدم ارسال برنامه از سوی برخی دستگاه‌ها، تصمیم بر این شد که فرصتی برای هم‌فکری و هماهنگی داده شود. با این حال، اگر دستگاهی وظیفه‌ای داشته باشد که سایر دستگاه‌ها به آن وابسته باشند و آن وظیفه را انجام ندهد، ستاد ناگزیر خواهد بود مسئولیت آن را به دستگاه دیگری واگذار کند تا روند اجرای برنامه‌ها متوقف نشود.

وی افزود: در صورتی که دستگاه‌ها حداکثر تا پایان دی ماه 1404، داده‌ها و برنامه‌های خود را ارائه نکنند، بخش‌های حاکمیتی مربوطه، به‌طور موقت توسط ستاد انجام خواهد شد، زیرا امکان معطل ماندن نظام اجرایی کشور به دلیل تأخیر یک دستگاه وجود ندارد.

رییس بنیاد ملی نخبگان، با اشاره به رویکرد ستاد در استخراج پروژه‌های بزرگ ملی از دل برنامه‌های دستگاه‌ها تصریح کرد: هدف ما این است که از برنامه‌های ارائه‌شده، یک تا چند پروژه بزرگ ملی در حوزه هوش مصنوعی تعریف شود؛ پروژه‌هایی که هم به بهبود عملکرد دستگاه‌ها کمک کند و هم بازار قابل‌توجهی برای شرکت‌های دانش‌بنیان و بخش خصوصی ایجاد کند. نمونه‌هایی از این رویکرد در وزارت بهداشت، بانک مرکزی و برخی دیگر از دستگاه‌ها در حال شکل‌گیری است.

افشین با بیان این‌که انتظار می‌رود دستگاه‌هایی مانند وزارت نیرو و وزارت نفت پروژه‌های بزرگ و اثرگذار تعریف کنند، گفت: این پروژه‌ها باید به‌گونه‌ای طراحی شوند که شرکت‌های خصوصی و دانش‌بنیان بتوانند مجری آن باشند و معاونت علمی نیز در مراحل اولیه به‌طور جدی از آن‌ها حمایت خواهد کرد.

وی تدوین آیین‌نامه‌ها و استفاده از دیدگاه‌های بیرونی را شرط موفقیت این مسیر دانست و افزود: پیشنهاد ما این است که دستگاه‌ها از شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی دعوت کنند، ایده‌های آن‌ها را بشنوند و با جمع‌بندی نظرات داخلی و بیرونی، پروژه‌هایی با نگاه تحول‌آفرین تعریف کنند. استفاده از هوش مصنوعی و یادگیری ماشین می‌تواند به‌طور جدی هزینه‌های دستگاه‌های اجرایی را کاهش دهد؛ همان‌گونه که در معاونت علمی نیز با تغییر رویکردها، کاهش قابل‌توجه هزینه‌ها در دستور کار قرار گرفته است.

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور با انتقاد از ارائه برنامه‌های صرفاً متداول اظهار کرد: انتظار ما این است که برنامه‌های دستگاه‌ها مبتنی بر نگاه کلان و تحول‌محور باشد و مشخص کند که استقرار هوش مصنوعی چه تغییر اساسی در عملکرد آن دستگاه ایجاد خواهد کرد.

افشین همچنین بر نظم و زمان‌بندی دقیق فرآیند بررسی و ابلاغ نقشه‌های راه تأکید کرد و گفت: پس از ارائه نقشه راه هر دستگاه در ستاد، معمولاً یک هفته فرصت برای دریافت نظرات در نظر گرفته می‌شود و در صورت عدم حضور یا ارائه توضیحات تکمیلی، تصمیمات لازم ابلاغ خواهد شد، چراکه این فرآیند ذیل مدیریت معاون اول رئیس‌جمهور با نظم مشخصی دنبال می‌شود.

وی با اشاره به لزوم تعریف حداقل یک پروژه بزرگ بین‌دستگاهی در حوزه هوش مصنوعی خاطرنشان کرد: این پروژه باید با حمایت کامل دولت و با هماهنگی سازمان برنامه و بودجه اجرا شود و می‌تواند ذیل دستگاه‌هایی مانند وزارت نفت، وزارت نیرو، وزارت جهاد کشاورزی یا حتی خود سازمان برنامه تعریف شود تا همه دستگاه‌ها درگیر یک پروژه ملی اثرگذار شوند. منابع این پروژه‌ها نیز تلاش می‌شود مستقل از بودجه جاری دستگاه‌ها تأمین شود.