رتبه ۶ جهانی ایران در شبکههای عصبی و جایگاه ۹۱ در آمادگی دولتی AI
امیرعباس محمدی کوشکی، سرپرست تیم ملی اختراعات و نوآوری ایران و کارشناس کمیته نوآوری سازمان ملل متحد گفت: در سالهای اخیر، هوش مصنوعی از جایگاه یک فناوری نوظهور عبور کرده و به یکی از عناصر بنیادین امنیت ملی، موازنه قدرت و نظم نوین جهانی تبدیل شده است؛ به گونهای که در جنگهای مدرن، AI دیگر صرفاً یک ابزار کمکی فناورانه نیست، بلکه به ستون فقرات عملیات اطلاعاتی، شناسایی، تصمیمسازی سریع، فرماندهی و کنترل میدان نبرد بدل شده است. تجربه درگیریهای اخیر در خاورمیانه، بهویژه تقابل مستقیم و غیرمستقیم میان ایران و اسرائیل، بهروشنی نشان داد که ترکیب هوش مصنوعی، دادههای کلان اطلاعاتی و سامانههای نظامی پیشرفته چگونه میتواند راهبردهای نظامی را متحول کرده و برتری عملیاتی ایجاد کند.
وی با بیان اینکه جنگ در دنیای امروز دیگر صرفاً در میدان فیزیکی رخ نمیدهد؛ بلکه میدان نبرد بهطور همزمان در لایههای اطلاعاتی، شناختی، سایبری، رسانهای و فناورانه جریان دارد، اظهار کرد: هوش مصنوعی به عامل پیوند دهنده این لایهها تبدیل شده و کشورهایی که زودتر آن را در ساختارهای دفاعی، اطلاعاتی و تصمیمگیری خود ادغام کردهاند، توانستهاند معادلات بازدارندگی را به نفع خود تغییر دهند. در چنین بستری، تقابل Israel–Iran نمونهای شاخص از جنگهای داده محور و الگوریتم محور است؛ جنگی که در آن، پیشبینی، شناسایی و تصمیمگیری سریع، گاه مهمتر از حجم تسلیحات کلاسیک عمل میکند.
محمدی اضافه کرد: در سطح جهانی، ایالات متحده، چین، اسرائیل و روسیه پیشگامان اصلی توسعه و بهکارگیری هوش مصنوعی نظامی محسوب میشوند. ایالات متحده از طریق برنامههایی مانند Project Maven، سالهاست یادگیری ماشین و بینایی ماشین را برای تحلیل تصاویر ماهوارهای، دادههای پهپادی و اطلاعات میدانی به کار گرفته و این فناوری را مستقیماً در زنجیره فرماندهی، کنترل، ارتباطات، اطلاعات، نظارت و شناسایی (C4ISR) ادغام کرده است. چین با راهبرد «جنگ هوشمند» بر توسعه سامانههای خودمختار، تحلیل دادههای کلان، جنگ شناختی و هوش مصنوعی نظامی متمرکز شده و آن را بخشی از راهبرد قدرت ملی خود میداند. روسیه نیز در کنار توسعه پهپادها و سامانههای خودکار، از AI در جنگ الکترونیک، تحلیل میدان نبرد و عملیات اطلاعاتی بهره میبرد.
سرپرست تیم ملی اختراعات و نوآوری ایران ادامه داد: در مقابل، ایران طی سالهای اخیر در حوزه علمی و پژوهشی هوش مصنوعی به دستاوردهای قابلتوجهی رسیده است. رتبهبندیهای معتبر بینالمللی نشان میدهد ایران در تولید علم هوش مصنوعی و شاخههای تخصصی آن در میان حدود ۳۰ کشور برتر جهان قرار دارد. این جایگاه بازتاب توانمندی دانشگاهها، پژوهشگران و مراکز تحقیقاتی کشور در حوزههایی نظیر یادگیری ماشین، شبکههای عصبی، سیستمهای چندعاملی، بینایی ماشین، پردازش زبان طبیعی، دادهکاوی و رباتیک است.



