ورود ایران به عصر «پزشکی دقیق» با حمایت معاونت علمی
مصطفی قانعی، دبیر ستاد توسعه فناوریهای زیست و سلولهای بنیادی معاونت علمی از حمایت این معاونت برای راهاندازی آزمایشگاه پزشکی دقیق خبر داد و گفت: پزشکی دقیق یعنی ارائه پیشگیری، تشخیص و درمان متناسب با ویژگیهای منحصربهفرد هر فرد بر اساس ژنتیک، سبک زندگی و عوامل محیطی.
قانعی با بیان اینکه نظامهای سلامت جهان بهسرعت از رویکرد «یک درمان برای همه» به سمت پزشکی دقیق و فردمحور حرکت میکنند، افزود: بهرهگیری از دادههای ژنتیکی، فناوریهای امیکس، هوش مصنوعی و تحلیل دادههای بزرگ، مسیر آینده درمان را هدفمندتر، مؤثرتر و کمهزینهتر میسازد.
وی با تأکید بر اینکه «آینده نظام سلامت جهان از پزشکی یکنسخهبرایهمه عبور کرده است»، اظهار کرد: این تحول علمی در ایران نیز با حمایت معاونت علمی در حال آغاز بوده و پایهگذار جهشی بزرگ در علم پزشکی کشور خواهد شد.
قانعی در تشریح مفهوم پزشکی دقیق (Precision Medicine)، بیان کرد: این رویکرد نوین بر چهار رکن اصلی شامل پیشبینی، پیشگیری، مشارکت فردی در درمان و شخصیسازی خدمات سلامت استوار است.
او درباره رکن نخست یعنی پیشبینی در پزشکی آینده توضیح داد: با استفاده از فناوریهای نو و تحلیل دادههای زیستی، میتوان بیماریهایی را که قرار است در آینده در یک فرد بروز کند از پیش شناسایی و پیشبینی کرد. به گفته او، این رویکرد با حمایت معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری در قالب راهاندازی آزمایشگاههای تخصصی دنبال میشود.
قانعی دومین رکن پزشکی دقیق را پیشگیری عنوان کرد و افزود: با تحلیل ژنوم هر فرد میتوان احتمال ابتلای او به بیماریهای خاص را در آینده ارزیابی کرد و دستورالعملهای پیشگیرانه مبتنی بر نتایج این تحلیلها را ارائه داد.
به گفته دبیر ستاد توسعه فناوریهای زیست و سلولهای بنیادی، سومین رکن این علم نو، مشارکت فردی یا فردگرایی در درمان است؛ به این ترتیب، برای هر فرد درمان، پیشگیری و داروی خاص متناسب با ویژگیهای ژنتیکی او طراحی خواهد شد.
وی ادامه داد: در این راستای پروژه تجهیز و راهاندازی آزمایشگاه ملی مولتیامیکس در پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران آغاز شد.
به گفته او، این طرح با حمایت معاونت علمی و در راستای اجرای اهداف ماده ۹۹ قانون برنامه هفتم توسعه آغاز شده و هدف آن، ارتقای زیرساختهای پیشرفته پژوهشی و تقویت مرجعیت علمی کشور در حوزه پزشکی دقیق است.
دبیر ستاد توسعه فناوریهای زیست و سلولهای بنیادی معاونت علمی، آزمایشگاه ملی مولتیامیکس را یکی از پروژههای راهبردی کشور در حوزه علوم زیستی و پزشکی خواند و بیان کرد: این آزمایشگاه زیرساختی ملی برای توسعه پزشکی فردمحور و تحلیل دادههای زیستی در مقیاس بزرگ فراهم میکند. پیشبینی میشود پس از تکمیل تجهیزات، این مرکز به یکی از مراکز پیشرو منطقه در زمینه فناوریهای پیشرفته اُمیکس تبدیل شود.



